Veelgestelde Vragen - Eiken Behandelen

Eikenhout is een van de meest universele houtsoorten. U vindt het in kozijnen, deuren, vloeren, parket, balken, tuinpoorten, meubels en moderne gevelelementen. Het is dicht, sterk, mooi getekend door zijn ringporeuze structuur en van nature duurzaam. Voor u als schilder heeft eik wel een bijzondere chemie: de pH ligt rond 3,5, dus zuurder dan red cedar, en het gehalte aan looistoffen (tannines) is uitzonderlijk hoog. Twee gevolgen ziet u bij eik altijd terugkomen: zwarte tot blauwzwarte verkleuring rond elk bevestigingspunt dat niet van RVS is (de bekende ijzertannaatreactie), en stevige tannine bleed onder watergedragen verf, vooral bij lichte kleuren.

Hieronder vindt u 14 vragen die wij in de praktijk vaak krijgen, voor zowel binnen- als buitentoepassingen.

Waarom moet ik eikenhout behandelen?

Onbehandeld eikenhout is van nature goed duurzaam (klasse 2). U kunt eik buiten dus jaren laten staan zonder dat het rot. Wat er wel gebeurt: het vergrijst tot een onregelmatige zilvergrijze tint, krijgt soms diepe scheuren door vochtwisselingen (eik werkt fors) en ontwikkelt zwarte vlekken op contactpunten met metaal. Binnen vergeelt onbehandelde eik door UV en vlekt het makkelijk door vloeistoffen zoals rode wijn, koffie of water. Een behandeling verlengt de bruikbaarheid, houdt het uiterlijk stabiel en geeft bij vloeren extra slijtweerstand.

Wat maakt eikenhout bij schilderen anders dan naaldhout?

Vier eigenschappen waar u tegelijk mee te maken heeft:

• Een lage pH van 3,5 tot 3,9. Onder de gangbare houtsoorten alleen vergelijkbaar met red cedar, of nog zuurder. Dit verklaart waarom RVS-bevestiging verplicht is.
• Een zeer hoog gehalte aan looistoffen. Deze wateroplosbare tannines bloeden makkelijk door watergedragen primers en verf, vooral bij lichte kleuren.
• Een ringporeuze structuur. De poriën van het vroege hout nemen veel beits of olie op, het late hout veel minder. Onder transparante systemen kan daardoor een vlekkerig effect ontstaan; onder dekkende lagen speelt dat niet.
• Een hoge dichtheid (ongeveer 720 kg/m³). Eik is hard, zuigt minder dan naaldhout en vraagt meestal minder verf per m². Reken wel op langere droogtijden tussen de lagen.

Eikenhout krijgt zwarte vlekken rond schroeven en spijkers: waarom, en hoe voorkom ik dat?

Dit is de ijzertannaatreactie: looistoffen, ijzer en vocht vormen samen een blauwzwarte tot diepgrijze verkleuring die u niet meer weg krijgt. U ziet het rond niet-roestvaste schroeven en spijkers, maar ook door resten staalwol en zelfs door water dat van een nabijgelegen stalen goot of beslag afspoelt. De enige preventie is uitsluitend RVS-bevestiging gebruiken: A2 (304) binnenshuis en in het binnenland, A4 (316) in een kustomgeving of bij vochtige bouw. Gebruik geen koper, geen messing en geen gewoon verzinkt staal. Gebruik bij het voorbereiden ook geen staalwol, maar schuurpapier op aluminiumoxidebasis.

Welke bevestiging mag ik gebruiken op eik?

• Binnen (vloeren, kozijnen): RVS A2.
• Buiten, in het binnenland: RVS A2.
• Buiten, in een kustzone (binnen ongeveer 10 km uit zee) of bij een zwembad: RVS A4.
• Geen alternatieven. Onbekleed staal, gewoon verzinkt staal, koper of messing geven binnen weken tot maanden zwarte verkleuring.

Voor lijmverbindingen op eik gebruikt u PVAc-lijm in klasse D3 of D4, of polyurethaanlijm. Vermijd ijzerhoudende contacten, zoals wapeningsplaten in de lijmnaad.

Olie, beits, lak of dekkende verf: wat past bij binnen en buiten?

Binnen (meubels, vloeren, kasten):

• Vloeren en trappen: een geoliede afwerking met Jotun Treolje V of een hardwax-olie (algemene categorie).
• Meubels en kasten:Jotun Panellakk, een transparante, damp-open lak die ook in white-wash of grey-wash kleuren kan, of Jotun Treolje V voor een natuurlijke geoliede look.

Buiten (kozijnen, deuren, tuinpoorten, balken):

• Dekkend kozijn:Demidekk Infinity Details met Drygolin Vindu og Dør als primer (bij wit of licht essentieel).
• Halfdekkend:Trebitt Woodcare, dat het op eik uitstekend doet als impregneermiddel en afwerking in één.
• Transparant:Treolje V.

Hoe behandel ik een eikenhouten vloer binnen?

Een vloer krijgt zwaardere mechanische belasting dan welk ander oppervlak ook. U heeft twee mogelijkheden:

• Transparante olie (Jotun Treolje V)
  Een geoliede afwerking dringt in het hout, vormt geen film en behoudt de natuurlijke kleur. Breng dunne lagen aan in de richting van de nerf en veeg overtollige olie af.
• Hardwax-olie
  Een algemene categorie, geen Jotun-product. Geeft de meest natuurlijke uitstraling, maar vraagt jaarlijks plaatselijk bijwerken.

Voorbehandeling: schuren in opgaande korrelstappen (40, 80, 120). Maak direct na het schuren stofvrij en werk meteen af. Eik oxideert namelijk binnen 48 uur en kleurt dan licht donker op het oppervlak.

Hoe voorkom ik tannine bleed onder een witte of lichte verf?

Tannine bleed is bij eik sterker dan bij elk ander veelgebruikt hout. Op een witte deur of een lichtgrijs kozijn ziet u binnen enkele weken bruine kringen of strepen ontstaan als u de verkeerde primer kiest.

De oplossing zit in de juiste eerste laag:

• Voor donkere dekkende kleuren:Tregrunning Klar als transparant impregneermiddel voldoet.
• Voor wit, crème of pastel: gebruik geen transparante primer, maar Drygolin Vindu og Dør, een gepigmenteerde primer op terpentinebasis. Doordat hij op terpentine is en pigment bevat, sluit hij de looistoffen aantoonbaar beter af dan een waterprimer.
• Voor maximale zekerheid bij een lichte kleur: overweeg een tweede laag Drygolin Vindu og Dør voordat u de Demidekk-aflak aanbrengt.

Hoe behandel ik een eikenhouten kozijn?

Standaardwerkwijze voor een nieuw of onbehandeld eiken kozijn:

• Reinig met Jotun Kraftvask en spoel na.
• Schuur met korrel 100 tot 160, rond de kanten af en maak stofvrij.
• Primer:Drygolin Vindu og Dør (bij wit of licht) of Tregrunning Klar (donker of middentint), 1 laag, kopse kanten 3 tot 4 keer nat in nat.
• Aflak: 2 lagen Demidekk Infinity Details (zijdeglans) of Demidekk Cleantech.

Renoveert u een eerder behandeld kozijn? Verwijder de losse delen zorgvuldig, behandel kale plekken groter dan 10 cm voor met Drygolin Vindu og Dør en breng daarna 2 lagen aflak aan.

Een eikenhouten tuinpoort of meubel buiten: welk systeem?

• Transparant of halfdekkend (4 tot 6 jaar onderhoud)
  Reinig met Jotun Kraftvask, schuur en breng 3 lagen Trebitt Woodcare aan in JS3 Naturel of een passende tint, de eerste verdund.
• Dekkend (8 tot 10 jaar)
  Reinig met Jotun Kraftvask, schuur, breng Tregrunning Klar of Drygolin Vindu og Dør aan als primer en werk af met 2 tot 3 lagen Demidekk Cleantech. Eik buiten haalt onder een dekkend systeem door zijn eigen werking iets minder lange standtijd dan naaldhout.
• Voor een maximale natuurlijke kleur
  Treolje V, met onderhoud na 2 tot 3 jaar, zonder primer en met accent op de eikennerf.

Welk vochtgehalte vóór schilderen?

Voor buitenschilderwerk geldt: maximaal 18% vochtgehalte. Eik werkt fors door vochtwisselingen, dus controleer altijd met een vochtmeter. Voor binnentoepassingen (vloer, meubel) houdt u 8 tot 12% aan, het vochtgehalte dat past bij een verwarmd interieur. Let op: eik dat van een opslag- of zaaglocatie komt, kan heel ongelijk droog zijn, dus meet op verschillende plekken.

Mijn eik is vergrijsd. Kan ik dat herstellen?

Ja, u heeft drie mogelijkheden, van mild naar krachtiger:

• Reinigen met Jotun Kraftvask
  Voor lichte verwering.
• Reinigen met Demidekk Terrassfix
  Voor uitgesproken vergrijzing.
• Schuren met korrel 80 tot 120.

Laat het hout daarna 2 tot 3 dagen drogen, tot onder 18% vochtgehalte. Op eik werkt een oplossing van 10% oxaalzuur (algemene markt) ook goed om ijzertannaatvlekken op te lossen. Spoel daarna grondig na.

Welk Jotun-systeem is standaard voor eik?

• Eiken kozijn, dekkend wit (10+ jaar)
  Reinig met Jotun Kraftvask, schuur, breng Drygolin Vindu og Dør aan als primer en werk af met 2 lagen Demidekk Infinity Details.
• Eiken tuinpoort, halfdekkend (4 tot 6 jaar)
  Reinig met Jotun Kraftvask, schuur en breng 3 lagen Trebitt Woodcare aan in JS3 Naturel, de eerste verdund.
• Eiken vloer binnen, natuurlijk geolied (afhankelijk van de slijtage)
  Schuur in stappen (40, 80, 120, 180) en behandel met enkele dunne lagen Jotun Treolje V.
• Eiken meubels binnen, met kleur (white-wash, grey-wash)
  Schuur en breng Jotun Panellakk aan in de gewenste tint.

Hoeveel verf of beits heb ik nodig per vierkante meter eik?

Door zijn dichtheid heeft eik vaak iets minder product nodig dan naaldhout. Dit zijn de gemiddelde richtwaarden uit de technische informatie van Jotun:

Houd op kaal eik bij de eerste laag 10% reserve aan, en reken de kopse kanten (3 tot 4 lagen) apart.

Wat zijn de meest gemaakte fouten met eikenhout?

• Niet-RVS bevestiging gebruiken. De zwarte vlekken zijn vaak permanent.
• Een watergedragen primer op kaal eik onder een lichte verf gebruiken. Tannine bleed is dan gegarandeerd. Drygolin Vindu og Dør is de juiste route.
• Een eikenvloer schuren, maar pas dagen later lakken. Eik oxideert binnen 48 uur en kleurt dan licht donker op. Lak dus meteen na de fijne schuurstap.
• Eik buiten niet rondom behandelen. Door zijn werking trekt eik fors krom; rondom voorbehandelen is geen luxe.
• Staalwol gebruiken bij de voorbereiding. Dan zijn ijzertannaatvlekken gegarandeerd.
• Tussenlagen niet goed laten drogen. Eik is dicht, dus de droogtijden duren iets langer dan op naaldhout.

Persoonlijk advies

Twijfelt u welk Jotun-systeem het beste past bij uw eikenhout? Stuur ons gerust een foto van uw houtwerk via WhatsApp of e-mail. Vermeld daarbij het aantal vierkante meters en welke kleur u in gedachten heeft. U ontvangt binnen één werkdag een duidelijk advies met de juiste producten en het verwachte verbruik. Liever direct aan de slag? Bestel dan eenvoudig in onze webwinkel.

• Contactformulier